Surfujesz po: Commyounique-home » Filo(b)logia » Językiem językowym » Les liaisons, czyli niebezpieczne (nie)związki

Les liaisons, czyli niebezpieczne (nie)związki

liaisons

 

O związkach i nie-związkach na poważnie i z przymrużeniem oka. A wszystko i tak da się przeżyć, nawet …. pewne związki 🙂

Problemy z „ les  liaisons?”- Problemy ze związkami?

 

Temat związków jest zawsze na czasie. Można o nich gadać godzinami. Ten z tą na pewno, tamten z tą być może, ale tamta z tym nigdy w życiu, no bo co ludzie powiedzą, będzie śmiesznie albo głupio. Tym razem jednak na temat związków będzie krótko i konkretnie, bo nie o związki międzyludzkie chodzi, lecz o związki międzywyrazowe 🙂 Temat les liaisons, (czyli łączeń międzywyrazowych, les liaisons to również związki) spędza sen z powiek niejednemu uczącemu się języka francuskiego 🙂 Nieznajomość łączeń może spowodować wiele trudności w rozumieniu ze słuchu jak i w wypowiedzi ustnej. Łączenie międzywyrazowe to nic innego jak modyfikacja wymowy, której podlegają wyrazy tworzące wypowiedź, np. rodzajnik les [le] i rzeczownik enfants [ɑ̃fɑ̃] – każdy rodzimy użytkownik języka francuskiego zastosuje łączenie między tymi dwoma wyrazami, w efekcie czego wymowa brzmi [le zɑ̃fɑ̃] – les enfants. Spółgłoska „s” w wyrazie „les’ wskutek łączenia międzywyrazowego została udźwięczniona i wymówiona jako[z], czyli coś zyskała, tak jak czasem w związku coś można zyskać 🙂

Liaisons dangereuses Niebezpieczne związki?

liaisons

            Francuzi nie zastanawiają się nad związkami. Są dla nich tak naturalne jak oddychanie. My, Polacy mamy wiecznie problemy ze związkami…..we francuskim. Związki mogą być trudne, ale te w języku francuskim są o wiele prostsze niż te w życiu codziennym. O co chodzi z tymi związkami? Łączenie międzywyrazowe może pojawić się między słowem, które kończy się na spółgłoskę i słowem, które zaczyna się na samogłoskę lub h nieprzydechowe, jeśli te dwa słowa nie są oddzielone żadnymi znakami interpunkcyjnym ani żadną przerwą w wypowiedzi ustnej. W zależności od przypadku, łącznie międzywyrazowe jest obowiązkowe, uznaniowe bądź zakazane. Tak jak w życiu, albo coś trzeba, albo można albo nie można, bo będą problemy.

Liaisons obligatoires. Związki obowiązkowe, czyli… musisz

– między określnikiem i rzeczownikiem:

  •        des (z)amis,
  • tout (t)homme ;

– między przymiotnikiem stojącym przed rzeczownikiem i tymże rzeczownikiem :

  •       un (n)ancien (n)usage ;

– między zaimkiem (osobowym lub dopełnieniowym) i czasownikiem :

  •        ils (z)aiment,
  •        on (n)aime
  •         ils vous (z)aiment
  •         ils (z)y vont,
  •        courons (z)-y,
  •        donnez (z)-en 

– między “ est” (czasownik être) i kolejnym wyrazem, w formach bezosobowych i w zwrocie prezentującym:

  •        il est (t)évident qu’il viendra
  •         c’est (t)à voir 

– między przysłówkiem i kolejnym słowem silnie z nim związanym:

  •        trop(p)étroit
  •         bien(n)aise 

– między większością przyimków jednosylabowych i kolejnym słowem:

  •      dans (z)une heure ;

– w większości słów złożonych i wyrażeniach:

  •         un pot (t)au-feu
  •         mot (t)à mot
  •         de temps (z)en temps J  (wiem, że są fani tego wyrażenia, pozdrawiam!)

Liaisons interdites. Związki zakazane, czyli… nie możesz.

– po spójniku „et” :

  •        un fils et une fille

– po ostatniej spółgłosce rzeczownika w liczbie pojedynczej:

  •       un temps idéaL
  •         un nez épaté 

– po wewnętrznym „s w wyrażeniach rzeczownikowych w liczbie mnogiej:

  •        des moulins à vent ;

– po końcówce -es drugiej osoby liczby pojedynczej w trybie oznajmującym i łączącym (subjonctif) czasu terażniejszego :

  •         Tu portes un habit vert.
  •        Il faut que tu lui écrives une lettre

po słowach zakończonych na -rt -rs, za wyjątkiem, gdy stoi po nich  il, elle, on lub jest to “t” przysłówka fort lub  s” w słowie  toujours :

  •        de part en part
  •        tu pars à huit heures   
  •        (ALE : quand dort-(t)on ? quand sort-(t)elle ?) ;

– przed un, oui, onze i zapożyczeniach zaczynających się na „ y” :

  •        des oui ;

– przed nazwami liter alfabetu:

  •        des i
  •        des a.

 

Liaisons facultatives. Związki uznaniowe, czyli… czasem możesz.

W pozostałych przypadkach, można wybrać czy zrobić łączenie między wyrazami, czy też nie. Należy mieć jednak świadomość, że decydując się na łączenie międzywyrazowe, mówimy językiem wzniosłym, wyszukanym, uroczystym, oficjalnym. Trzeba uważać, ponieważ nie zawsze jest to adekwatne do sytuacji i może wręcz być ocenione jako śmieszne, pretensjonalne lub nie na miejscu.

Wyróżnia się dwa typy błędów w łączeniach międzywyrazowych:

le cuir, który polega na wstawieniut” w miejsce „z”, a częściej na nieprawidłowym wstawieniu  „t” :

  •       Il s’est mis (t)au travail
  •      J’ai cru (t)apercevoir une voiture ;

– le velours, który polega na wstawieniu „z” w miejsce „t”, a częściej na nieprawidłowym wstawieniu „z” :

  •        vingt (z)euros
  •        les dix-huit (z)ouvrages
  •         Il est venu aujourd’hui (z)encore 
  •        en tant que (z)enseignants

Te dwa typy nieprawidłowości w łączeniu międzywyrazowym to tzw „pataquès”. Są to błędy językowe.
Tak, więc do związków podchodźmy z wiedzą a przede wszystkim z doświadczeniem, jakie daje osłuchanie się z językiem i rozmowy w języku francuskim. Miłego doświadczania :).
Z wykorzystaniem
http://www.academie-francaise.fr/

 

Tagi:

Dodaj komentarz